Czyste Powietrze dofinansowanie 100% — warunki i jak je uzyskać

Kto kwalifikuje się na dofinansowanie 100% Czyste Powietrze?

Program „Czyste Powietrze” otwiera drogę do 100% dofinansowania na kompleksową termomodernizację, co w praktyce oznacza możliwość realizacji inwestycji niemal bez wkładu własnego.

Kryteria budynku i właściciela

Warunkiem podstawowym jest posiadanie na własność lub współwłasność istniejącego domu jednorodzinnego – program nie finansuje bowiem nowych budów. W przypadku współwłasności niezbędna jest pisemna zgoda pozostałych właścicieli. Niekiedy również może obowiązywać wymóg posiadania nieruchomości przez określony czas (np. 3 lata), choć istnieją od tego wyjątki, takie jak dziedziczenie.

Wyłączenia i wyjątki

Od 2026 roku wchodzi w życie kluczowa zmiana – program przestanie dofinansowywać kotły gazowe przestanie dofinansowywać kotły gazowe. Dotacja nie obejmie już zakupu i montażu kotłów na gaz, zbiorników na gaz lub olej ani budowy przyłączy gazowych. Ta podyktowana dyrektywami unijnymi zmiana ma na celu promowanie ekologicznych alternatyw, takich jak pompy ciepła czy kotły na biomasę.

Progi dochodowe dla dofinansowania 100% Czyste Powietrze

Maksymalne, 100% dofinansowanie w programie „Czyste Powietrze” jest zarezerwowane dla gospodarstw domowych o najniższych dochodach. O zakwalifikowaniu do jednego z trzech poziomów wsparcia decyduje kluczowe kryterium – przeciętny miesięczny dochód na osobę miesięczny dochód na osobę.

Progi dla gospodarstwa jednoosobowego

W przypadku gospodarstwa jednoosobowego, aby uzyskać najwyższy poziom dofinansowania, przeciętny miesięczny dochód nie może przekroczyć 1800 zł. Wyższe zarobki oznaczają kwalifikację do niższych poziomów wsparcia: podwyższonego (do 3150 zł miesięcznie) lub podstawowego (gdy roczny dochód nie przekracza 135 000 zł).

Progi dla gospodarstw wieloosobowych

W gospodarstwach wieloosobowych, aby zakwalifikować się do najwyższego poziomu wsparcia, przeciętny miesięczny dochód na osobę nie może przekroczyć 1300 zł. Dla poziomu podwyższonego próg ten wynosi 2250 zł na osobę.

Maksymalne kwoty przy 100% dofinansowaniu Czyste Powietrze

Nawet przy 100% dofinansowaniu obowiązują limity kwotowe. Maksymalna kwota dotacji w najwyższym progu wynosi 135 000 zł, jednak może wzrosnąć do 136 200 zł, jeśli inwestycja obejmuje kompleksową termomodernizację z pompą ciepła i fotowoltaiką. Należy pamiętać, że dofinansowanie pokrywa 100% kosztów netto – podatek VAT pozostaje po stronie beneficjenta.

Limity dla kompleksowej termomodernizacji

Aby uzyskać najwyższe wsparcie, niezbędna jest kompleksowa termomodernizacja, która musi zmniejszyć zapotrzebowanie budynku na energię użytkową (EU) o co najmniej 40% lub do poziomu maksymalnie 80 kWh/m² rocznie. Inwestycja taka obejmuje m.in. ocieplenie, wymianę okien i drzwi, modernizację systemu grzewczego czy montaż rekuperacji. Dokładny plan działania określa obowiązkowy audyt energetyczny.

Przykłady wyliczeń dofinansowania

Przykładowo: jeśli kosztorys inwestycji opiewa na 140 000 zł netto, program pokryje 100% kosztów kwalifikowanych, ale tylko do limitu 135 000 zł. Beneficjent otrzyma więc otrzyma 135 000 zł dotacji, a pozostałe 5 000 zł netto oraz cały podatek VAT będzie musiał sfinansować samodzielnie.

Jak udokumentować dochody dla 100% dofinansowania?

Aby uzyskać najwyższe wsparcie, samo oświadczenie o dochodach nie wystarczy. Należy przedstawić oficjalne zaświadczenie o przeciętnym miesięcznym dochodzie na osobę w gospodarstwie domowym, które wydaje odpowiedni urząd gminy lub miasta.

Zaświadczenia od władz samorządowych

Najważniejszym dokumentem jest zaświadczenie o dochodach, wydawane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta. Wniosek o jego wydanie najczęściej składa się w lokalnym ośrodku pomocy społecznej (MOPS/GOPS). Należy pamiętać, że zaświadczenie musi być wystawione na wnioskodawcę, a urząd ma na jego przygotowanie zazwyczaj 7 dni.

Dokumenty dla osób prowadzących działalność

Osoby prowadzące działalność gospodarczą, oprócz standardowego zaświadczenia z urzędu gminy, mogą być również zobowiązane do przedstawienia swojego zeznania podatkowego PIT. Dochód z działalności gospodarczej wlicza się do łącznego dochodu całego gospodarstwa domowego.

Koszty kwalifikowane i Lista ZUM w programie

Dofinansowanie obejmuje wyłącznie tzw. koszty kwalifikowane, czyli wydatki bezpośrednio związane z celami programu. Niezwykle istotna jest przy tym Lista Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) – oficjalny wykaz produktów, które spełniają wymagane normy techniczne. Wybór urządzenia spoza tej listy grozi odmową przyznania dotacji.

Urządzenia z listy ZUM

Obowiązek wyboru sprzętu z listy ZUM dotyczy głównych urządzeń grzewczych, takich jak pompy ciepła, kotły na pellet czy kotły zgazowujące drewno. Lista ta jest gwarancją, że wybieramy sprawdzone i wydajne technologie. Dlatego przed zakupem należy sprawdzić na oficjalnej stronie programu, czy dany model na pewno znajduje się w aktualnym wykazie – pozwoli to uniknąć problemów z rozliczeniem dotacji.

Prace termomodernizacyjne objęte wsparciem

Program finansuje szeroki zakres prac modernizacyjnych, obejmujących zarówno wymianę źródła ciepła, jak i działania zmniejszające straty energii w budynku. Wsparcie można uzyskać na:

• Ocieplenie ścian zewnętrznych, dachu, stropodachu i podłóg.

• Wymianę okien, drzwi zewnętrznych i bram garażowych na energooszczędne.

• Instalację nowoczesnego źródła ciepła (np. pompy ciepła, kotła na biomasę).

• Modernizację instalacji centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.

• Montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacji).

• Instalację mikroinstalacji fotowoltaicznej (jako element dodatkowy).

Audyt energetyczny i świadectwo po modernizacji

W przypadku kompleksowej termomodernizacji niezbędne są dwa dokumenty: audyt energetyczny, wykonywany przed rozpoczęciem prac, oraz świadectwo charakterystyki energetycznej, wystawiane po ich zakończeniu. Audyt wyznacza niezbędny zakres robót, a świadectwo potwierdza, że cele modernizacji zostały osiągnięte. Warto dodać, że koszt audytu (do 1600 zł) jest w pełni refundowany w ramach najwyższego progu dofinansowania.

Kto wykonuje audyt i jakie ma wymagania

Audyt energetyczny musi zostać przeprowadzony przez uprawnionego audytora. Specjalista ten analizuje stan techniczny budynku, identyfikuje miejsca utraty ciepła i przygotowuje szczegółowy raport z rekomendacjami prac. Dokument ten stanowi podstawę do zaplanowania całej inwestycji i jest obowiązkowym załącznikiem do wniosku.

Prefinansowanie i zasady zaliczki przy 100% dofinansowaniu

Osoby ubiegające się o podwyższony i najwyższy poziom dofinansowania mogą skorzystać z mechanizmu prefinansowania. Polega on na wypłacie zaliczki w wysokości do 50% przyznanej dotacji bezpośrednio na konto wykonawcy, jeszcze przed rozpoczęciem prac. Dzięki temu nie trzeba angażować własnych środków na start inwestycji.

Na co uważać – ryzyka i ograniczenia programu

Otrzymanie dotacji to nie tylko korzyści, ale także obowiązki i ryzyko kontroli, która może odbyć się nawet kilka lat po zakończeniu projektu. Należy pamiętać, że niezgodność inwestycji z umową, użycie materiałów bez atestów czy próby wyłudzenia środków mogą prowadzić do poważnych konsekwencji, z koniecznością zwrotu całej dotacji włącznie.

Kontrole, kary i obowiązki po zakończeniu projektu

Beneficjent jest zobowiązany do przechowywania pełnej dokumentacji projektu (w tym umów, faktur i świadectwa energetycznego) przez okres wskazany w umowie, który zazwyczaj wynosi 5 lat. Jeśli kontrola wykaże nieprawidłowości, może to skutkować nakazem zwrotu dotacji wraz z odsetkami, a w skrajnych przypadkach nawet odpowiedzialnością karną.

Gdzie i jak złożyć wniosek o 100% dofinansowania?

Wniosek można złożyć na kilka sposobów. Najwygodniejsza jest droga online: przez Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD) na stronie nfośigw lub portal gov.pl, co wymaga posiadania Profilu Zaufanego. Alternatywnie, wniosek można złożyć w formie papierowej w odpowiednim wfośigw lub w urzędzie gminy, jeśli podpisała ona porozumienie z Funduszem.

Dokumenty niezbędne do złożenia wniosku

Do sprawnego złożenia wniosku potrzebne są następujące załączniki:

• Wypełniony formularz wniosku – dostępny w systemie GWD lub na stronach wfośigw.

• Dokument potwierdzający prawo własności – najczęściej numer księgi wieczystej.

• Zaświadczenie o dochodach – wydane przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.

• Dokument podsumowujący audyt energetyczny – obowiązkowy przy kompleksowej termomodernizacji.

• Zgoda współwłaścicieli nieruchomości (jeśli dotyczy).

• Umowa z wykonawcą/wykonawcami – niezbędna, jeśli ubiegasz się o prefinansowanie.

Skompletowanie wszystkich wymaganych dokumentów jest warunkiem sprawnego złożenia wniosku i pierwszy krok na drodze do ciepłego, oszczędnego i ekologicznego domu.