Czyste powietrze bez kompleksowej termomodernizacji - warunki i kwoty

Czyste powietrze bez kompleksowej termomodernizacji – warunki

Program „Czyste Powietrze” to ważną rządową inicjatywą, której celem jest poprawa jakości powietrza i ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.

Wielu właścicieli domów zastanawia się, czy aby skorzystać z dotacji, muszą przeprowadzać generalny remont. Odpowiedź jest prosta: nie.

Kto może ubiegać się o dofinansowanie bez termomodernizacji?

O dofinansowanie mogą ubiegać się właściciele lub współwłaściciele domów jednorodzinnych.

Wsparcie finansowe przeznaczone jest na modernizację istniejących budynków, oddanych do użytku przed końcem 2020 roku.

Progi dochodowe i poziomy wsparcia

Aby wsparcie było lepiej dopasowane do możliwości finansowych beneficjentów, program „Czyste Powietrze” oferuje trzy poziomy dofinansowania, uzależnione od dochodów gospodarstwa domowego. Progi dochodowe wyglądają następująco:

• Poziom podstawowy: dla wnioskodawców z rocznym dochodem do 135 000 zł. Dotacja wynosi do 40% kosztów kwalifikowanych.

• Poziom podwyższony: dla osób, których przeciętny miesięczny dochód na członka gospodarstwa domowego nie przekracza 2 250 zł (gospodarstwo wieloosobowe) lub 3 150 zł (gospodarstwo jednoosobowe). Dofinansowanie wynosi do 70% kosztów.

• Poziom najwyższy: dla gospodarstw domowych, w których przeciętny miesięczny dochód na osobę nie przekracza 1 300 zł. Dotacja może pokryć do 100% kosztów kwalifikowanych.

Warunki własności i księga wieczysta

Warunkiem koniecznym jest posiadanie prawa własności do nieruchomości. W przypadku współwłasności do wniosku należy dołączyć pisemną zgodę wszystkich współwłaścicieli na realizację inwestycji.

Ile wynosi dofinansowanie bez kompleksowej termomodernizacji?

Wysokość dofinansowania zależy od zakresu prac i dochodów wnioskodawcy. Najwyższe dotacje (do 135 000 zł) są co prawda zarezerwowane dla kompleksowej termomodernizacji z fotowoltaiką, jednak program oferuje znaczące wsparcie także przy finansowaniu pojedynczych zadań.

Nawet realizując pojedyncze zadania, takie jak wymiana źródła ciepła czy ocieplenie przegród budowlanych, można liczyć na solidną dotację.

Kwoty dla wariantów bez wymiany źródła ciepła

Jeśli posiadane źródło ciepła (np. kocioł gazowy kondensacyjny lub na biomasę V klasy) już spełnia normy, program przewiduje wsparcie na same prace termomodernizacyjne, takie jak ocieplenie budynku, wymiana okien czy drzwi. Maksymalne kwoty dotacji w tym wariancie wynoszą:

• Poziom podwyższony: do 35 000 zł (41 000 zł z fotowoltaiką).

• Poziom podstawowy: do 25 000 zł (31 000 zł z fotowoltaiką).

Maksymalne kwoty z PV i bez PV

Dla beneficjentów decydujących się na kompleksową termomodernizację, program przewiduje najwyższe stawki dofinansowania. Wartości te różnią się w zależności od progu dochodowego oraz tego, czy inwestycja obejmuje montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej (PV). Maksymalne kwoty dotacji dla takich projektów prezentują się następująco:

• Poziom podstawowy: do 60 000 zł (bez PV) lub do 66 000 zł (z PV).

• Poziom podwyższony: do 90 000 zł (bez PV) lub do 99 000 zł (z PV).

• Poziom najwyższy: do 120 000 zł (bez PV) lub do 135 000 zł (z PV).

Tak wysokie kwoty wyraźnie pokazują, że program kładzie największy nacisk na kompleksowe działania, przynoszące wymierne oszczędności energii i największe korzyści dla środowiska.

Jak złożyć wniosek w GWD bez kompleksowej termomodernizacji?

Wnioski o dofinansowanie należy składać przez internetowy Generator Wniosków o Dofinansowanie (GWD), który krok po kroku prowadzi użytkownika przez cały proces. Aby rozpocząć, wystarczy zalogować się do systemu GWD, na przykład za pomocą Profilu Zaufanego.

Wniosek można złożyć na dwa sposoby:

• W pełni elektronicznie: wypełniając formularz online i podpisując go Profilem Zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

• W formie papierowej: wypełniając wniosek w GWD, a następnie drukując go, podpisując odręcznie i dostarczając do właściwego Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW).

Proces jest identyczny dla wszystkich rodzajów projektów, niezależnie od ich zakresu.

Krok po kroku przez GWD

Proces składania wniosku przez Generator Wniosków o Dofinansowanie jest prosty i przejrzysty, jednak warto się do niego odpowiednio przygotować. Poniżej znajduje się uproszczona instrukcja krok po kroku:

1. Zaloguj się do systemu: Wejdź na stronę gwd.nfosigw.gov.pl i zaloguj się za pomocą Profilu Zaufanego lub loginu i hasła, jeśli masz już konto.

2. Wybierz program i wypełnij wniosek: Znajdź nabór dla programu „Czyste Powietrze” i rozpocznij wypełnianie formularza. Będziesz musiał podać swoje dane osobowe, informacje o budynku (m.in. numer księgi wieczystej) oraz szczegółowo opisać zakres planowanych prac.

3. Dołącz załączniki: System wskaże, jakie dokumenty należy dołączyć. Zeskanuj je i załaduj do GWD.

4. Wyślij wniosek: Po wypełnieniu wszystkich pól i dodaniu załączników, zweryfikuj poprawność danych. Następnie podpisz wniosek elektronicznie i wyślij go lub wydrukuj wersję papierową, by złożyć ją w urzędzie.

Wymagane podpisy i załączniki

Aby prawidłowo złożyć wniosek, należy skompletować odpowiednie dokumenty. Ich ostateczna lista zależy od zakresu inwestycji i progu dochodowego, jednak najczęściej wymagane są:

• Dokument potwierdzający prawo własności nieruchomości: np. numer księgi wieczystej.

• Zaświadczenie o dochodach: Wymagane przy ubieganiu się o podwyższony lub najwyższy poziom dofinansowania. W przypadku poziomu podstawowego wystarczy oświadczenie lub dane z ostatniego zeznania podatkowego (PIT).

• Zgoda współwłaściciela/współwłaścicieli: Jeśli nieruchomość ma kilku właścicieli, wszyscy muszą wyrazić zgodę na przeprowadzenie inwestycji.

• Umowa z wykonawcą: (wymagana przy ubieganiu się o dotację z prefinansowaniem).

Wymagania programu Czyste Powietrze bez termomodernizacji

Nawet jeśli nie planujesz kompleksowej termomodernizacji, musisz spełnić określone wymagania programu. Istotnym elementem jest audyt energetyczny. Do niedawna był on obowiązkowy tylko przy ubieganiu się o najwyższe dofinansowanie na kompleksową modernizację. Jednak zasady ulegają zmianie.

Od 31 marca 2026 roku wykonanie audytu energetycznego będzie obowiązkowe dla wszystkich wnioskodawców, niezależnie od zakresu planowanych prac. Audyt jest fundamentem dobrze zaplanowanej inwestycji.

Audyt energetyczny i refundacja kosztów

Program „Czyste Powietrze” refunduje koszt obowiązkowego audytu energetycznego jako wydatek kwalifikowany. Maksymalna kwota zwrotu to 1200 zł, a przy najwyższym poziomie dofinansowania można odzyskać nawet 100% poniesionych kosztów. W praktyce oznacza to, że audyt nie musi obciążać budżetu beneficjenta.

Lista urządzeń zgodnych z programem ZUM

Aby mieć pewność, że wybrane urządzenia i materiały kwalifikują się do dofinansowania, należy korzystać z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM). To oficjalny wykaz produktów (m.in. pomp ciepła, kotłów, materiałów izolacyjnych), które spełniają rygorystyczne wymagania techniczne programu. Wybór produktu z listy ZUM to gwarancja prawidłowego rozliczenia inwestycji.

Czas realizacji inwestycji i terminy

Program „Czyste Powietrze” określa precyzyjne ramy czasowe na realizację inwestycji. Po złożeniu wniosku o dofinansowanie beneficjent ma 18 miesięcy na wykonanie wszystkich zaplanowanych prac. Jest to standardowy okres, który dotyczy większości inwestycji, niezależnie od ich skali – od wymiany samego kotła po kompleksową termomodernizację.

Okres 18 miesięcy na realizację inwestycji liczy się od dnia złożenia wniosku w wfośigw.

Okres 18 miesięcy i wyjątkowe sytuacje

Standardowy 18-miesięczny okres na realizację inwestycji jest terminem wiążącym i program nie przewiduje standardowej procedury jego przedłużania. Dlatego tak ważne jest dobre zaplanowanie prac. Wszelkie sytuacje losowe powodujące opóźnienia trzeba jednak niezwłocznie zgłaszać do wfośigw, które rozpatruje takie przypadki indywidualnie.

Terminy rozliczeń i zwrot VAT

Podstawą do rozliczenia dotacji są prawidłowo wystawione i opłacone faktury VAT. Dofinansowanie jest przyznawane od kwot netto, dlatego beneficjent zazwyczaj pokrywa podatek VAT z własnych środków. VAT jest kosztem kwalifikowanym tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie ma prawnej możliwości jego odliczenia.

Pułapki i ryzyka przy dofinansowaniu bez termomodernizacji

Proces ubiegania się o dotację, choć w założeniu prosty, niesie ze sobą pewne ryzyka, które dotyczą głównie błędów formalnych. Do najczęstszych problemów należą:

• błędy we wniosku i niedokładne wypełnienie dokumentacji,

• opóźnienia w rozliczeniu inwestycji,

• niekompletne załączniki lub brak wymaganych podpisów,

• niezgodność faktur z zakresem prac określonym we wniosku.

Kolejną pułapką bywa wybór urządzeń lub materiałów, które nie spełniają wymagań technicznych – dlatego tak ważne jest korzystanie z listy ZUM. Trzeba również pamiętać o obowiązku zezłomowania starego źródła ciepła i uzyskania imiennego dokumentu potwierdzającego ten fakt.

Ryzyka finansowe i błędy rozliczeń

Błędy w rozliczeniach mogą skutkować poważnymi konsekwencjami, łącznie z koniecznością zwrotu dotacji z odsetkami. Do najczęstszych pomyłek należą:

• nieprawidłowe obliczenie dochodu,

• brak numeru księgi wieczystej we wniosku,

• dołączanie kserokopii zamiast oryginałów zaświadczeń,

• błędne przypisanie wydatków do kategorii kosztów.

Aby uniknąć problemów, należy dokładnie zapoznać się z instrukcją i w razie wątpliwości skonsultować się z doradcą energetycznym lub pracownikiem wfośigw.

Na co uważać przy wyborze wykonawcy

Wybór rzetelnego wykonawcy jest niezwykle ważny, gdyż na rynku nie brakuje firm oferujące usługi niskiej jakości. Należy zachować ostrożność i:

• Sprawdzać opinie o firmie i prosić o referencje.

• Podpisywać szczegółową umowę, która zabezpieczy interesy obu stron.

• Unikać wykonawców, którzy naciskają na szybkie podpisanie umowy, obiecują załatwienie formalności bez udziału klienta lub nie mają udokumentowanego doświadczenia.

• Uważać na oferty „darmowych audytów”, które mogą być pretekstem do sprzedaży drogich i nieoptymalnych rozwiązań.

Prace objęte dofinansowaniem bez termomodernizacji

Program „Czyste Powietrze” pozwala na elastyczny dobór inwestycji. Nie musisz przeprowadzać wszystkich prac jednocześnie.

• Wymiana starego, nieefektywnego źródła ciepła na paliwo stałe na nowoczesne i ekologiczne urządzenie.

• Docieplenie przegród budowlanych (ścian, dachu, podłogi).

• Wymiana stolarki okiennej i drzwiowej na energooszczędną.

• Montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła (rekuperacji).

• Instalacja odnawialnych źródeł energii, takich jak kolektory słoneczne czy mikroinstalacja fotowoltaiczna.

Możesz wybrać jedno lub kilka z powyższych zadań, dopasowując zakres inwestycji do swoich potrzeb i możliwości finansowych.

Kotły i pompy ciepła w dofinansowaniu

Jednym z głównych celów programu jest wymiana przestarzałych kotłów, tzw. kopciuchów. Dofinansowanie można uzyskać na zakup i montaż nowoczesnych źródeł ciepła, które spełniają rygorystyczne normy emisyjne i energetyczne. Do kwalifikujących się urządzeń należą przede wszystkim:

• Pompy ciepła (powietrzne, gruntowe).

• Kotły gazowe kondensacyjne.

• Kotły na biomasę (np. pellet) o podwyższonym standardzie i obniżonej emisyjności cząstek stałych.

• Ogrzewanie elektryczne.

Instalacje fotowoltaiczne i wentylacja

Program „Czyste Powietrze” to nie tylko modernizacja systemu grzewczego i ocieplenie domu. To także wsparcie inwestycji w odnawialne źródła energii oraz poprawę jakości powietrza wewnątrz budynku.

Warto również rozważyć wentylację mechaniczną z odzyskiem ciepła, czyli rekuperację. To rozwiązanie, które nie tylko zapewnia stały dopływ świeżego powietrza, ale także minimalizuje straty ciepła, co bezpośrednio przekłada się na niższe rachunki za ogrzewanie.